اساسنامۀ اتحادیه ملی ژورنالستان افغانستان
بسمه تعالی
مقدمه
اتحادیۀ ملی ژورنالیستان افغانستان، نهاد اجتماعی، مسلکی و صنفی است که ژورنالیستان ، دست اندرکاران رسانه ها و فعالان آزادی بیان ، اعضای آن می باشند.
این اتحادیه در راستای منافع ژورنالیستان و رسانه ها، گسترش آزادی بیان، دسترسی به اطلاعات و اطلاع رسانی، تعمیم روابط ژورنالیستان افغانستان در میان خودشان و با ژورنالیستان و نهاد های مماثل خارجی، فعالیت می کند.
اتحادیۀ ملی ژورنالیستان افغانستان، نخستین نهاد صنفی ژورنالیستان در افغانستان است که در سال 1359 ایجاد شده و به شمارۀ1406 مورخ8.5.1392 در وزارت عدلیۀ کشور ثبت می باشد.
فصل اول
احکام عمومی
مادۀ اول: این نهاد، به نام اتحادیۀ ملی ژورنالیستان افغانستان، مطابق مادۀ 35 قانون اساسی، مادۀ دوم قانون سازمان های اجتماعی ومادۀ نهم قانون رسانه های همه گانی ایجاد و ثبت گردیده، دارای جواز فعالیت می باشد ودراین اساسنامه به نام "اتحادیه" یاد می شود.
مادۀ دوم: اتحادیه، یک سازمان اجتماعی مستقل، غیر سیاسی، غیر انتفاعی وغیر دولتی است .
مادۀ سوم: اتحادیه در اجراات وفعالیت های خویش، احکام قانون اساسی، قانون رسانه های همه گانی، قانون سازمان های اجتماعی و سایر قوانین نافذۀ کشور را رعایت می نماید.
مادۀ چهارم: اتحادیه اهداف ذیل را دنبال می نماید:
- دفاع و حمایت از حقوق صنفی ژورنالیستان کشور.
- ارتقای سطح دانش مسلکی ژورنالیستان.
- دفاع از آزادی بیان وآزادی رسانه ها در چهار چوب قوانین نافذ، معیار های حرفه یی، موازین اخلاقی و ارزش های جهانی ژورنالیزم.
- تلاش به خاطر رعایت موازین اخلاقی وحرفه یی توسط ژورنالیستان ورسانه ها.
- تلاش به خاطر بهتر شدن کیفیت نشرات و ظرفیت سازی رسانه ها و ژورنالیستان کشور.
مادۀ پنجم: اتحادیه، فعالیت های ذیل را انجام می دهد:
- تلاش به منظور تعمیم آموزش ژورنالیزم نوین و رشد ظرفیت اعضای اتحادیه.
- کوشش به خاطر ارتقای سطح کیفی نشرات رسانه ها، از طریق برگزاری دوره های آموزشی، سیمینار ها و کار گاه ها.
- تلاش برای تخصصی ساختن رشته های ژورنالیزم به طورعلمی و عملی.
- دفاع از حقوق حرفه یی و صنفی اعضای اتحادیه، ژورنالیستان، فعالین رسانه یی و رسانه ها.
- اهدای جوایز رسانه یی به ژورنالیستان برجسته و تجلیل و بزرگداشت از ژورنالیستانی که جان های شان را در راستای تامین آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات از دست داده یا در این راستا تلاش های فوق العاده کرده اند.
- صدور کارت های هویت ژورنالیستی.
فصل دوم
ساختار تشکیلاتی
مادۀ ششم: مجمع عمومی، بالاترین ارگان تصمیمگیری اتحادیه است، که هر سه سال یکبار تشکیل جلسه می دهد.
مادۀ هفتم: مجمع عمومی، صلاحیت انتخاب اعضای شورای عالی و در صورت نیاز، تعدیل اساسنامۀ اتحادیه را دارد.
مادۀ هشتم: مجمع عمومی به دعوت شورای عالی، برگزار می شود.
مادۀ نهم: شورای اجرائیه مؤظف است تا تسهیلات لازم را برای برگزاری مجمع عمومی فراهم آورد.
مادۀ دهم: رییس بر حال اتحادیه ،مجمع عمومی را اداره و مدیریت می کند. در صورت نبود رییس عمومی، به ترتیب، رییس شورای اجرائیه، معاون مسلکی و یا معاون اداریودر غیر آن یک تن به انتخاب اعضای شورای عالی ، به طور موقت مجمع عمومی را الی تعیین رییس عمومی، اداره می کند.
مادۀ یازدهم: اتحادیه دارای موسسین،اعضا، شورای عالی، شورای اجرائیه و کارمندان اداری می باشد.
مادۀ دوازدهم: شورای عالی،دارای 77 عضو است که 34 تن آنان به اساس رای اکثریت اعضای حاضر مجمع عمومی انتخاب می شوند و 33 تن مسوولان انتخابی دفاتر ولایتی و به طور مستقیم، عضویت شورای عالی اتحادیه را حاصل می کنند.
مادۀ سیزدهم: آنعده از اعضای موسس(10 تن) که تا کنون عضویت فعال شان را در اتحادیه حفظ کرده اند، به صورت مستقم به عضویت شورای عالی در می آیند.
مادۀ چهاردهم: نامزدان عضویت در شورای عالی- به استثنای اعضایی که در مادۀ سیزدهم ذکر شده- باید واجد شرایط پیش بینی شده در مادۀ 38 قانون رسانه های همه گانی(مصوب 15 سرطان 1388) باشند.
مادۀ پانزدهم: شورای عالی می تواند از میان نخبه گان کشور، اعضای افتخاری هم داشته باشد. اعضای افتخاری، حق رای دهی در تصمیم گیری های این شورا را ندارند.
مادۀ شانزدهم:
1- رییس شورای عالی، رییس، معاونین و اعضای شورای اجرائیه، از میان اعضای شورای عالی، با اکثریت پنجاه جمع یک اعضای حاضر در نشست این شورا، برای دورۀ سه ساله انتخاب می شوند.
2- نصاب نشست شورای عالی با حضور دو سوم اعضای این شورا تکمیل می شود.
مادۀ هفدهم : ترجیحاً بیست در صد کرسی های اعضای شورای عالی،برای بانوان اختصاص داده می شود.در صورتی که رای دوتن از نامزدان شورای عالی، مساوی باشد، نامزد زن برنده اعلام می شود.
مادۀ هژدهم: در صورتی که یکی از اعضای شواری عالی، اساسنامه ویا فیصله های شورای عالی را رعایت نکند،با اکثریت دو سوم اعضای شورای عالی، سلب عضویت می گردد.
مادۀ نزدهم: استعفا از عضویت شورای عالی، اختیاری است.موقف عضو مستعفی، تا برگزاری مجمع عمومی را ، به ترتیب، افرادی که در انتخابات رای بلند گرفته؛ اما به شورا راه نیافته اند، کسب می کنند.
مادۀ بیستم: در صورت استعفای دسته جمعی، بیش از یک سوم اعضای شورای عالی، این شورا می تواند نشست اضطراری مجمع عمومی را دعوت کند تا انتخابات زود رس برای تعیین اعضای شورای عالی برگزار شود.
مادۀ بیست و یکم: شورای اجرائیه از اجرأت، فعالیت هاومصارف مالی به شورای عالی گزارش ده می باشد.
- رییس شورای اجرائیه برای یک دورۀ سه ساله انتخاب می شود و مسؤولیت تمام فعالیت های اجرایی اتحادیه را بر دوش می داشته باشد.
- معاونین و اعضای شورای اجرائیه، بر اساس ضرورت به عنوان مسؤولان بخشهای اجرایی، از میان اعضای شورای عالی برای دورۀ سه ساله انتخاب می شوند.
مادۀ بیست و دوم: در صورتی که رییس ، معاونین یا یکی از اعضای شورای اجرائیه، اساسنامه یا فیصله های شورا عالی را رعایت نکند، باید اخراج شود. تصمیم برای اخراج عضو شورای اجرائیه با دو سوم آرای اعضای شورای عالی ممکن است.
مادۀ بیست و سوم: استعفا از شورای اجرائیه ، اختیاری است.
مادۀ بیست و چهارم: در صورت استعفای یک یا چند عضو شورای اجرائیه، شورای عالی می تواند، بدیل آنها را انتخاب کند.
مادۀ بیست و پنجم: شورای اجرائیه، صلاحیت استخدام کارمندان اداری و تخنیکی را داراست.این کارمندان براساس لیاقت و بر مبنای قرار داد های شفاف، استخدام می شوند.
مادۀ بیست و ششم: زمان جلسات نوبتی شورای اجرائیه، شورای عالی وجلسات فوق العاده، توسط طرز العمل جدا گانه تعیین می گردد
فصل سوم
عضویت
مادۀبیست و هفتم: هر شهروند افغانستان که تحصیلات مسلکی یا تجربۀ حد اقل یک سالۀ ژورنالیزم را داشته وعملاً در فعالیت های رسانه یی سهیم بوده و اساسنامۀ اتحادیه را بپذیرد، عضویت اتحادیه را حاصل کرده می تواند.
مادۀ بیست و هشتم: عضویت در اتحادیه، بعد از بررسی در خواست متقاضی و تایید رییس اجرائیه، تحقق می یابد. در ولایت ها ،پذیرش اعضای جدید از سوی دفتر های ولایتی صورت می گیرد و پس از طی مراحل اداری ،کارت عضویت ژورنالیستان جذب شده توسط دفتر های ولایتی؛ از سوی دفتر مرکزی اتحادیه صادر می گردد.
مادۀ بیست و نهم: اعضای اتحادیه ، مکلف به رعایت اساسنامۀ اتحادیه، پرداخت حق الشمول و حق العضویت، می باشند.میزان حق العضویت و حق الشمول از سوی شورای اجرائیه مشخص می شود.
فصل چهارم
حقوق و مکلفیت های اعضا
مادۀ سی ام : اعضا دارای حقوق ذیل می باشند:
- حق انتخاب کردن، انتخاب شدن، اشتراک در مجمع عمومی و ارائۀ پیشنهادات و نظریات.
- حضور در جلسات، محافل فرهنگی، سیمینار ها، کنفرانس ها، کورس های آموزشی، نمایشگاه ها و سایر فعالیت های جمعی اتحادیه.
مادۀ سی و یکم: اعضا، دارای مکلفیت های ذیل می باشند:
- اجرای به موقع مواد مندرج اساسنامه وتعمیل فیصله ها و مصوبات شورای عالی.
- سهم گیری فعال در بهبود کار رسانه های همه گانی.
- ارتقای مداوم سطح آگاهی اجتماعی، فرهنگی ومهارت های مسلکی.
- سعی وتلاش برای نمونه بودن در انجام وظایف اجتماعی ومسلکی.
- کمک مسلکی به ژورنالیستان وشریک ساختن تجارب خویش به آنان.
- مراعات قانون رسانه ها، موازین اخلاقی، معیار های حرفه یی و ارزش های جهانی ژورنالیزم.
فصل پنجم
منابع مالی
مادۀ سی و دوم: بنیۀ مالی اتحادیه ازمنابع ذیل تمویل می گردد:
- حق الشمول
- حق العضویت
- مساعدت بدون قید و شرط اشخاص حقیقی و حکمی.
- کمک های مالی بدون قید و شرط نهاد های کمک کنندۀ ملی وبین المللی.
مادۀ سی و سوم: رییس اجرائیه و مسؤولین مالی واداری، طبق طرز العمل جدا گانه که از سوی شورای عالی تصویب می شود، صلاحیت دار امور مالی بوده و مکلف به حساب دهی شفاف به شورای عالی می باشند.
فصل ششم
احکام تأدیبی
مادۀ سی و چهارم: هرگاه اعضای اتحادیه ، ازاحکام مندرج این اساسنامه، معیار های حرفوی ، موازین اخلاقی ژورنالیزم وقوانین نافذ، تخلف نمایند، موارد تأدیبی آتی بر ایشان عملی می گردد:
- توصیه
- اخطار
- تعلیق عضویت
- اخراج
مادۀ سی و پنجم: فقرۀ اول و دوم مادۀ سی و چهارم،به پیشنهاد رییس تشکیلات و منظوری رییس اجرائیه و فقرۀ سوم وچهارم، به پیشنهاد رییس تشکیلات وبه تصویب اکثریت اعضای شورای اجرائیه عملی می گردد.
فصل هفتم
احکام نهایی
مادۀ سی و ششم: اتحادیه، دارای نشان ،مهر و بیرق مخصوص خویش می باشد.
مادۀ سی و هفتم:
1- مرکز اتحادیه در شهر کابل است ودفاترولایتی خویش را به اساس امکانات مالی ایجاد و تقویت می نماید.
2- روسا و اعضای اجرائیۀ دفاتر ولایتی از سوی اعضای اتحادیه در هر ولایت، برای یک دورۀ دو ساله، انتخاب می گردند.
3- مسؤولان دفتر ولایتی اتحادیه موظف به پاسخگویی به شورای اجرائیه می باشند.
4 دفاتر ولایتی می توانند در صورت نیاز به استخدام کارمندان اداری و تخنیکی بپردازند. شیوه استخدام و امتیازات این کارمندان از سوی شورای اجرائیه، مشخص می شود.
5- در صورت شکایت از عدم رعایت اساسنامۀ اتحادیه از سوی مسؤولان ولایتی، شورای اجرائیه می تواند انتخابات زود هنگام را برای گزینش مسؤولان جدید ولایتی، برگزار کند.
مادۀ سی و هشتم: اتحادیه دارای ارگان نشراتی مخصوص می باشد.
مادۀ سی و نهم: انحلال اتحادیه، مطابق قانون سازمانهای اجتماعی و سایر قوانین نافذ صورت می گیرد.
مادۀ چهلم: این اساسنامه، دارای چهل ماده بوده وپس از تصویب مجمع عمومی مرعی الاجرا می باشد.
(این اساسنامه در نشست مجمع عموی که به تاریخ هفتم میزان 1392 در کابل برگزار شده بود، به فاق آرا تصویب شد.)